Kerja Kerajaan 21 Disember 2025 16 minit bacaan

Panduan Lengkap Lulus Peperiksaan PSEE untuk Kerja Kerajaan

Strategi dan tips untuk lulus Peperiksaan Kemasukan Perkhidmatan Awam (PSEE). Termasuk format ujian, contoh soalan, dan teknik persediaan berkesan.

Muhammad Hafiz Bin Ismail

Bekas Pegawai Tadbir JPA

Panduan Lengkap Lulus Peperiksaan PSEE untuk Kerja Kerajaan

Ringkasan Utama

Dalam artikel ini, anda akan belajar:

Apa itu PSEE dan siapa yang perlu menduduki peperiksaan ini

Format lengkap 4 komponen PSEE: UKBM, UKBI, Penaakulan, dan Personaliti

Strategi persediaan dan tips untuk setiap bahagian ujian

Contoh soalan dan cara menjawab dengan betul

Jadual persediaan 4 minggu dan checklist hari peperiksaan

Pengenalan: Memahami PSEE

Peperiksaan Kemasukan Perkhidmatan Awam atau PSEE (Public Service Entrance Examination) adalah ujian wajib yang perlu dilalui oleh kebanyakan pemohon yang ingin berkhidmat dalam sektor awam Malaysia. Sebagai bekas pegawai di Jabatan Perkhidmatan Awam yang terlibat dalam proses pengambilan, saya telah melihat ribuan calon berjaya dan gagal dalam peperiksaan ini.

Dalam artikel komprehensif ini, saya akan berkongsi segala yang anda perlu tahu tentang PSEE - dari format peperiksaan, jenis soalan, strategi persediaan, sehinggalah tips khusus untuk setiap komponen. Dengan persediaan yang betul, anda pasti dapat meningkatkan peluang untuk lulus dengan cemerlang.

Apa Itu PSEE dan Siapa Perlu Menduduki?

Sejarah dan Tujuan

PSEE diperkenalkan untuk menyeragamkan proses saringan calon perkhidmatan awam. Sebelum ini, setiap agensi menggunakan ujian tersendiri yang menyebabkan ketidakselarasan. PSEE memastikan semua calon dinilai berdasarkan standard yang sama.

Tujuan PSEE:

Menilai kecekapan bahasa (Melayu dan Inggeris)
Mengukur kemahiran penaakulan dan pemikiran kritis
Menilai personaliti dan integriti calon
Memastikan kesesuaian calon dengan nilai perkhidmatan awam

Siapa Yang Perlu Menduduki PSEE?

Wajib untuk:

Pemohon jawatan Kumpulan Pengurusan dan Profesional (Gred 41 ke atas)
Pemohon jawatan Kumpulan Sokongan II (Gred 17-40)
Sesetengah jawatan Kumpulan Sokongan I (bergantung kepada iklan)

Pengecualian:

Jawatan kontrak jangka pendek tertentu
Jawatan yang memerlukan kelayakan profesional khusus
Pemindahan dalaman (dalam keadaan tertentu)

Tempoh Sah PSEE

Keputusan PSEE sah untuk tempoh 2 tahun dari tarikh peperiksaan. Selepas tempoh ini, calon perlu menduduki semula jika masih berminat dengan jawatan kerajaan.

Format PSEE: 4 Komponen Utama

Komponen PSEE

PSEE terdiri daripada 4 komponen utama:

1. Ujian Kecekapan Bahasa Melayu (UKBM)

Tempoh: 60 minit
Jumlah soalan: 60 soalan aneka pilihan + 1 esei pendek
Markah lulus: 50%

2. Ujian Kecekapan Bahasa Inggeris (UKBI)

Tempoh: 60 minit
Jumlah soalan: 60 soalan aneka pilihan
Markah lulus: 40%

3. Ujian Penaakulan (Reasoning Test)

Tempoh: 45 minit
Jumlah soalan: 40 soalan
Markah lulus: 50%

4. Ujian Personaliti dan Integriti

Tempoh: 30 minit
Tiada markah lulus/gagal
Digunakan untuk penilaian kesesuaian

Cara Pendaftaran

Log masuk ke portal SPA9 (spa9.spa.gov.my)
Pastikan profil lengkap dan terkini
Memohon jawatan yang sesuai dengan kelayakan
Jika disaring, anda akan menerima jemputan PSEE
Pilih tarikh dan lokasi peperiksaan
Hadiri peperiksaan pada tarikh yang ditetapkan

Lokasi Peperiksaan

PSEE diadakan di pusat peperiksaan di seluruh negara:

Semua ibu negeri
Bandar-bandar utama
Pusat peperiksaan yang ditetapkan

Tips Lulus UKBM (Ujian Bahasa Melayu)

Skop UKBM

UKBM menguji kecekapan anda dalam bahasa rasmi negara:

1. Kefahaman Bacaan (30%)

Petikan pendek dan panjang
Soalan tentang makna, isi tersirat, dan kesimpulan
Pelbagai genre: berita, rencana, laporan

2. Tatabahasa (25%)

Struktur ayat
Penggunaan kata hubung
Imbuhan
Penjodoh bilangan
Kesalahan bahasa

3. Perbendaharaan Kata (20%)

Sinonim dan antonim
Penggunaan kata dalam konteks
Peribahasa dan simpulan bahasa
Istilah rasmi

4. Penulisan (25%)

Esei pendek (150-200 patah perkataan)
Topik berkaitan isu semasa atau perkhidmatan awam
Dinilai dari segi isi, bahasa, dan struktur

Contoh Soalan UKBM

Kefahaman: Baca petikan berikut dan jawab soalan.

“Kerajaan telah mengumumkan pelbagai insentif untuk merangsang ekonomi negara. Langkah ini bertujuan untuk membantu rakyat yang terkesan akibat kenaikan kos sara hidup…”

Soalan: Apakah tujuan utama insentif yang diumumkan kerajaan? A. Meningkatkan hasil negara B. Membantu rakyat yang terkesan C. Mengurangkan pengangguran D. Menarik pelaburan asing

Tatabahasa: Pilih ayat yang BETUL dari segi tatabahasa: A. Mereka-mereka sedang berbincang tentang projek itu. B. Mereka sedang berbincang-bincang tentang projek itu. C. Mereka sedang berbincang tentang projek itu. D. Mereka sedang membincangkan berbincang tentang projek itu.

Tips Lulus UKBM

Baca bahan bacaan dalam Bahasa Melayu setiap hari - akhbar, majalah, portal berita
Kuasai tatabahasa asas - terutama imbuhan dan struktur ayat
Hafal peribahasa dan simpulan bahasa - kerap diuji
Latih penulisan esei - minta orang lain menyemak
Biasakan dengan format rasmi - surat rasmi, laporan, memo

Tips Lulus UKBI (Ujian Bahasa Inggeris)

Skop UKBI

UKBI menguji kemahiran bahasa Inggeris anda:

1. Reading Comprehension (40%)

Short and long passages
Inference questions
Vocabulary in context

2. Grammar and Sentence Structure (30%)

Subject-verb agreement
Tenses
Prepositions
Articles

3. Vocabulary (20%)

Synonyms and antonyms
Word usage
Phrasal verbs

4. Error Identification (10%)

Identifying grammatical errors
Sentence correction

Contoh Soalan UKBI

Reading Comprehension: “The digital transformation of public services has accelerated significantly in recent years. Government agencies are now leveraging technology to improve service delivery and enhance citizen experience…”

Question: What is the main topic of this passage? A. The challenges of digital transformation B. The modernization of government services C. The history of public administration D. The role of citizens in governance

Grammar: Choose the correct option: The committee _____ decided to postpone the meeting. A. has B. have C. is D. are

Tips Lulus UKBI

Read English materials daily - news, articles, reports
Practice grammar exercises - focus on common errors
Build vocabulary systematically - learn 10 new words daily
Take practice tests - familiarize with format
Watch English content - improve comprehension

Strategi Jawab Ujian Penaakulan

Jenis-Jenis Penaakulan

Ujian penaakulan menilai kemampuan berfikir secara logik:

1. Penaakulan Verbal (40%)

Analogi perkataan
Hubungan konsep
Silogisme
Klasifikasi

2. Penaakulan Numerik (35%)

Siri nombor
Pengiraan asas
Peratusan dan nisbah
Interpretasi data

3. Penaakulan Abstrak/Logikal (25%)

Corak dan pola
Matriks
Rotasi bentuk
Siri gambar

Contoh Soalan Penaakulan

Penaakulan Verbal: DOKTOR : HOSPITAL :: GURU : ? A. Sekolah B. Pelajar C. Buku D. Pendidikan

Penaakulan Numerik: Apakah nombor seterusnya dalam siri ini? 2, 6, 12, 20, 30, ? A. 40 B. 42 C. 44 D. 46

Penaakulan Abstrak: [Soalan biasanya menunjukkan siri gambar/bentuk dan meminta anda mengenal pasti corak seterusnya]

Tips Lulus Ujian Penaakulan

Latih soalan IQ dan logik - banyak bahan percuma dalam talian
Kuasai matematik asas - peratusan, pecahan, nisbah
Kenali corak lazim - siri nombor, analogi
Urus masa dengan bijak - jangan terlalu lama pada satu soalan
Baca soalan dengan teliti - fahami apa yang ditanya

Panduan Ujian Personaliti dan Integriti

Tujuan Ujian Ini

Ujian ini tidak mempunyai jawapan “betul” atau “salah”. Ia bertujuan untuk:

Menilai kesesuaian personaliti dengan perkhidmatan awam
Mengukur tahap integriti
Mengenal pasti trait kepimpinan
Menilai kestabilan emosi

Format Ujian

Soalan Situasi (Situational Judgment Test): Diberikan senario dan pilihan tindakan. Anda perlu memilih tindakan yang paling sesuai.

Contoh: “Anda menyedari rakan sekerja menggunakan kemudahan pejabat untuk urusan peribadi. Apakah yang akan anda lakukan?” A. Laporkan segera kepada penyelia B. Tegur rakan tersebut secara peribadi C. Abaikan kerana bukan urusan anda D. Berbincang dengan rakan lain dahulu

Skala Persetujuan: Soalan berbentuk kenyataan dan anda perlu menyatakan tahap persetujuan.

Contoh: “Saya sentiasa menepati janji yang saya buat.” 1 - Sangat Tidak Setuju 2 - Tidak Setuju 3 - Neutral 4 - Setuju 5 - Sangat Setuju

Tips Untuk Ujian Personaliti

Jawab dengan jujur - sistem boleh mengesan jawapan yang tidak konsisten
Konsisten - soalan yang serupa akan ditanya dalam bentuk berbeza
Fahami nilai perkhidmatan awam - integriti, akauntabiliti, profesionalisme
Jangan ambil masa terlalu lama - jawapan pertama biasanya paling tepat
Elakkan jawapan ekstrem - kecuali untuk soalan berkaitan integriti

Jadual Persediaan PSEE 4 Minggu

Jadual Persediaan (4 Minggu)

Minggu 1: Penilaian dan Perancangan

Ambil ujian diagnostik untuk mengenal pasti kelemahan
Sediakan bahan rujukan
Buat jadual belajar

Minggu 2: Bahasa Melayu dan Inggeris

Fokus kepada tatabahasa
Baca petikan dan latih kefahaman
Latih penulisan esei

Minggu 3: Penaakulan

Latih soalan IQ dan logik
Kuasai matematik asas
Latih penaakulan abstrak

Minggu 4: Ulangkaji dan Latihan

Ambil ujian percubaan penuh
Ulangkaji kelemahan
Rehat yang cukup sebelum peperiksaan

Bahan Rujukan

Buku:

Buku latihan PSEE (tersedia di kedai buku)
Buku tatabahasa Bahasa Melayu
Buku latihan IQ dan penaakulan

Dalam Talian:

Portal SPA (contoh soalan rasmi)
Aplikasi latihan PSEE
YouTube (tutorial dan tips)

Kursus:

Kursus persediaan PSEE (berbayar)
Bengkel anjuran universiti
Kelas tuisyen

Checklist Hari Peperiksaan PSEE

Sebelum Peperiksaan

Malam Sebelum:

Tidur awal (minimum 7 jam)
Sediakan dokumen yang diperlukan
Semak lokasi dan laluan

Pagi Peperiksaan:

Bangun awal
Sarapan yang sihat
Sampai 30 minit lebih awal

Dokumen Yang Diperlukan

Kad pengenalan asal
Surat jemputan peperiksaan (jika ada)
Alat tulis (pensel 2B, pemadam)
Jam tangan (telefon tidak dibenarkan)

Semasa Peperiksaan

Strategi Masa:

Bahagikan masa mengikut bahagian
Jangan terlalu lama pada satu soalan
Tandakan soalan sukar dan kembali kemudian
Tinggalkan 5 minit untuk semakan

Teknik Menjawab:

Baca arahan dengan teliti
Jawab soalan mudah dahulu
Gunakan teknik eliminasi untuk soalan sukar
Jangan tinggalkan soalan kosong

Apa Yang Berlaku Selepas PSEE?

Semakan Keputusan

Keputusan diumumkan melalui portal SPA9
Biasanya dalam tempoh 2-4 minggu
Anda akan menerima notifikasi melalui e-mel/SMS

Jika Lulus

Teruskan dengan proses temuduga (jika dipanggil)
Pastikan profil SPA9 sentiasa dikemas kini
Sediakan dokumen untuk pengesahan

Jika Tidak Lulus

Boleh menduduki semula selepas tempoh tertentu
Analisis keputusan untuk mengenal pasti kelemahan
Tingkatkan persediaan untuk percubaan seterusnya
Jangan berputus asa!

8 Kesilapan PSEE Yang Wajib Dielakkan

Kesilapan Yang Perlu Dielakkan

Kurang persediaan - menganggap PSEE mudah
Tidak mengurus masa - terbuang masa pada soalan sukar
Panik - hilang tumpuan semasa peperiksaan
Tidak konsisten - jawapan bercanggah dalam ujian personaliti
Lewat - sampai pada saat akhir
Tidak bawa dokumen - lupa kad pengenalan
Tidak membaca arahan - salah faham soalan
Meneka secara rawak - tanpa menggunakan logik

Kesimpulan

PSEE bukanlah peperiksaan yang mustahil untuk dilalui. Dengan persediaan yang sistematik, pemahaman tentang format peperiksaan, dan strategi yang betul, anda pasti dapat meningkatkan peluang untuk berjaya.

Ingatlah bahawa PSEE hanyalah satu langkah dalam proses pengambilan. Walaupun anda lulus dengan cemerlang, anda masih perlu melalui proses temuduga dan saringan lain. Oleh itu, gunakan pengalaman PSEE untuk mempersiapkan diri bagi peringkat seterusnya.

Saya percaya setiap rakyat Malaysia yang berminat untuk berkhidmat dalam sektor awam harus diberi peluang yang sama. Dengan usaha dan persediaan yang betul, impian anda untuk menjadi penjawat awam pasti akan tercapai.

Semoga berjaya!

Soalan Lazim (FAQ)

Berapa kali boleh duduki PSEE jika gagal?

Tiada had bilangan percubaan untuk PSEE. Anda boleh menduduki semula peperiksaan ini seberapa banyak kali yang diperlukan sehingga lulus. Walau bagaimanapun, anda perlu menunggu sehingga sesi peperiksaan berikutnya dibuka.

Berapa lama keputusan PSEE sah?

Keputusan PSEE sah untuk tempoh 2 tahun dari tarikh peperiksaan. Selepas tempoh ini tamat, anda perlu menduduki semula PSEE jika masih berminat untuk memohon jawatan kerajaan.

Bolehkah bawa kalkulator ke PSEE?

Tidak, kalkulator tidak dibenarkan dibawa masuk ke dewan peperiksaan. Semua pengiraan dalam ujian penaakulan numerik direka untuk diselesaikan secara manual dengan pengiraan asas.

Apakah markah lulus untuk setiap komponen?

Markah lulus berbeza mengikut komponen: UKBM memerlukan 50%, UKBI memerlukan 40%, dan Ujian Penaakulan memerlukan 50%. Ujian Personaliti tidak mempunyai markah lulus kerana ia digunakan untuk penilaian kesesuaian sahaja.

Di mana boleh dapatkan contoh soalan PSEE rasmi?

Contoh soalan rasmi boleh didapati di portal SPA (spa.gov.my). Anda juga boleh mendapatkan buku latihan PSEE di kedai buku utama seperti Popular dan MPH, atau memuat turun aplikasi latihan PSEE dari Google Play Store atau App Store.